ورود به صفحه اصلی دانشگاه جمعه ۳ مرداد ۱۳۹۳  
   
  تاريخچه تشکيل و گسترش گروه
 

از سالهاي دور، مشکلات فراواني در اداره بخش هاي  اورژانس در بيمارستان ها احساس مي شد. در حقيقت هيچ پزشکي در بيمارستان مسئوليت مستقيم مديريت بيماران اورژانس را نمي پذيرفت و بخشهاي اورژانس مراکز دانشگاهي نيز توسط دستياران رشته هاي مختلف اداره مي شد، لذا خط اول درمان بيماران بدون قيم بود و براي اداره يک بيمار مشاوره هاي متعدد با متخصصين مختلف انجام مي شد. هم اکنون اورژانس اکثر بيمارستان ها در کشورهاي اروپايي و آمريکايي توسط فارغ التحصيلان طب اورژانس اداره مي شود و ازاين رهگذر کيفيت درمان، پژوهش و آموزش افزايش چشمگيري پيدا نموده است.

نخستين بار در سال 1950 ضرورت تربيت پزشكان ويژه اورژانس مورد توجه قرار گرفت و 24 سال بعد در سال 1974براي اولين بار در آمريكا در اين رشته دستيار تخصصي پذيرفته شد. در ابتدا متخصصين رشته هاي مختلف مانند رشته هاي داخلي، جراحي، بيهوشي، ارتوپدي، جراحي اعصاب در کنار هم در بخش اورژانس اقدام به تربيت دستياران اين رشته تخصصي نمودند که مي توانستند پاسخگوي اکثر مراجعان به اورژانس بيمارستان ها باشند. با پذيرش رسمي بورد تخصصي در سال 1978 اين رشته رسما بعنوان بيست و سومين رشته تخصصي در آمريکا شناخته شد.

در ايران آمادگي بيشتربراي برخوردبا موارد اورژانس ازمدتها قبل معين شده بود واحساس نيازسال به سال رو به افزايش بود.به جهت افزايش آمار اورژانسها و ارتقا خدمات در ساير رشته ها بدنه اورژانس نسبت به ساير رشته ها رشد نكرده بود و اين عدم همگني محسوس تر مي شد. مدلهاي مشخص و موفقي در كشورهاي پيشرفته دنيا در سه دهه گذشته ارائه شده بود و دست اندر كاران اجرايي در حوزه سلامت و بهداشت از مدتها قبل به اين نتيجه رسيده بودند كه نياز به بازنگري در سامانه خدمات رساني اورژانس در حوزه پيش بيمارستاني و بيمارستاني وجود دارد.

      در سال 1375 اولين بار دانشگاه علوم پزشكي مشهد درخواست رسمي راه اندازي اين رشته را به دبيرخانه شوراي آموزش پزشكي و تخصصي ارائه كرد.اين درخواست به تصويب رسيد واصول راه اندازي اين رشته توسط وزارت بهداشت به رسميت شناخته شد اما با توجه به عدم وجود زيرساخت مناسب در آن دانشگاه اجراي اين درخواست به تعويق افتادوتا سال 1379 مسكوت ماند. در آن سال مجددا اين بحث از طرف دانشگاه مشهد مطرح شد و توسط وزير وقت به دبيرخانه شوراي آموزش پزشكي ماموريت داده شد در خصوص ضرورت راه اندازي اين رشته كار كارشناسي انجام و نظريه مستقيما به وزير اعلام شود. دكتر هاشمي دبير وقت شورا گروهي را به سرپرستي دکتر علي بيداري  بعنوان مسوول ارزشيابي بخشهاي تخصصي وفوق تخصصي دبيرخانه مامور اين كار كرد واين گروه در دوره زماني 6 ماهه حدود 100 كوريكولوم آموزشي در رابطه با طب اورژانس در كشورهاي مختلف(امريكا.كانادا.انگلستان.استراليا) و شرايط ارايه خدمات اورژانس را در بسياري نقاط دنيا جمع آوري كرد ومورد بررسي قرار داد و نهايتا پيش نويس طرح را اعلام كرد. نظر دبيرخانه اين بود كه اين رشته براي كشور لازم وضروري است ولي كوريكولوم دانشگاه مشهد در رابطه با آموزش متخصصين در بخشهاي مختلف به نظر كارا نبود و پيشنهاد دبيرخانه اعزام تيمي از متخصصين به خارج از كشور براي آموزش كوتاه مدت 6 ماهه براي فراگيري اركان و كوريكولوم و نحوه آموزش اين رشته بود تا اين كار با مشاركت دانشگاههاي علوم پزشكي به ثمر برسد .

     درسال 1379 جلسه اي از طرف وزير بر گزار شد و از دانشگاههاي مادر علوم پزشكي سراسر كشور (7 دانشگاه) با حضور روسا و معاونين دانشگاهها دعوت بعمل آمد تا در مورد حمايت و راه اندازي اين رشته اعلام داوطلبي نمايند و وزارت بهداشت هم حمايت خود را در اين زمينه اعلام كرد .  8 نفر از متخصصين در چهار رشته مختلف انتخاب شدند تا براي دوره تكميلي به امريكا عزيمت كنند. اين افراد شامل دکتر علي بيداري، دكتر حمصي(داخلي)، دكترناهيد كيانمهر(داخلي)، دكترشاكر(داخلي)، دكتر حسين سعيدي(اطفال)، دكتر سيد عباس حسني(اطفال)، دكتر محسن عباسي(بيهوشي)، دكتر رضا صالحي(بيهوشي) بودند كه هسته اوليه تربيت دستيار را تشكيل مي دادند ودر يك برنامه بسيار فشرده با هماهنگي دانشگاههاي پنسيلوانيا و جرج واشنگتن موفق شدند دوره فلوشيپي طب اورژانس را بعد از 6 ماه به اتمام برسانندو به ايران مراجعت كنند .

در سال 1380 در زمان وزارت آقاي دکتر فرهادي اين رشته تخصصي براي اولين بار در دانشگاه علوم پزشکي ايران در زمان رياست آقاي دکتر شاه حسيني راه اندازي شد. مدير گروه طب اورژانس اين دانشگاه آقاي دکتر بيداري بود و هم اکنون نيز رياست بورد اين رشته تخصصي را عهده دار است. در سال 1381 دانشگاه علوم پزشکي تهران به رياست آقاي دکتر ظفرقندي موضوع راه اندازي طب اورژانس را در دستور کار خود قرار داد و پس از کسب موافقت وزارت بهداشت ، اولين دوره آموزش تخصصي طب اورژانس در مهرماه سال 1383 با پذيرش دستيار تخصصي به مدير گروهي آقاي دکتر حسين اصل سليماني، رئيس وقت دانشکده پزشکي، با 9 دستيار آغاز شد. با توجه به اهميت بيمارستان امام خميني و جايگاه درماني ويژه آن در کشور و طيف گسترده بيماراني که به اورژانس اين بيمارستان مراجعه مي نمودند، اين بيمارستان بدرستي بعنوان بيمارستان مرکزي طب اورژانس در دانشگاه علوم پزشکي تهران انتخاب شد. با توجه به عدم مناسب بودن فضاي فيزيکي اورژانس بيمارستان امام دستياران در 6 ماه اول جهت گذراندن بخش هاي چرخشي به بيمارستانهاي ديگر فرستاده شدند و از فروردين ماه 1384 پس از اتمام امور ساختماني اورژانس دستياران طب اورژانس زير نظر هيات علمي کار در اورژانس را شروع نمودند.

همزمان دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي به رياست آقاي دکتر پيروي اقدام به راه اندازي اين گروه به مديرگروهي آقاي دکتر علمداري نمود. دانشگاه علوم پزشکي تبريز نيز از سال 1384 به مدير گروهي آقاي دکتر قلي پوري اقدام به پذيرش دستيار در اين رشته نموده است.

در حال حاضر دانشگاه هاي علوم پزشکي اصفهان، مشهد، اهواز،  بقيت الله، ارتش گروه طب اورژانس تشکيل داده و منتظر اخذ مجوز پذيرش دستيار در اين رشته مي باشند.

گروه طب اورژانس دانشگاه علوم پزشکي تهران ( پرديس پورسينا) از آذرماه 1389 دومين بخش آموزشي ماژور خود را در بيمارستان شريعتي با حضور 9 دستيار سال اول و  تعداد  7 هيات علمي راه اندازي نمود.

     از منظر جايگاه درماني اين رشته در مدت اندك 8-7 ساله توفيق بسيار قابل ملاحظه اي در حوزه اورژانس پيش بيمارستاني و بحرانها بصورت مستقيم و غير مستقيم داشته است.بعنوان مثال اكنون بسياري از دست اندر كاران و مشاوران در حوزه مديريت حوادث و فوريتهاي پزشكي از متخصصين داراي بورد اين رشته هستند و بسياري از طرحها و آموزشها با مشاركت مستقيم اعضاي هيات علمي طب اورژانس صورت مي گيرد .

     از نظر ارتقا ارايه كيفيت خدمات در بيمارستانهاي واجد طب اورژانس آكادميك اطلاعات رو به افزايشي وجوددارد كه هم سطح رضايتمندي، هم سطح ارايه خدمات وهم دامنه خدمات بصورت قابل ملاحظه اي افزايش پيدا كرده و تقريبا در مراكز تخصصي طب اورژانس تهران (شامل بيمارستانهاي رسول اكرم،هفتم تير،امام حسين،امام خميني) سالانه بيش از 200000 بيمار در اورژانس پذيرش ميشوند و خدمات درماني خودرا مستقيما از متخصصين اين رشته دريافت ميكنند .

امروزه به جرات مي توان گفت يکي از مهمترين راه هاي ارتقاء آموزش ، پژوهش و درمان بيماران در بخشهاي اورژانس حضور تمام وقت متخصصين اورژانس در اين بخش ها مي باشد. به اميد روزي که همه دانشگاه هاي علوم پزشکي کشور اقدام به تربيت دستياران اين رشته تخصصي نمايند و مقاومت هاي موجود بر سر راه گسترش اين رشته تخصصي برداشته شود.